Voorkom een leerachterstand

Onrust in de klas? Voorkom een leerachterstand!

Stakingen in het onderwijs, een drastisch tekort aan leerkrachten, te weinig geld, weken van 4 dagen, onbevoegde leerkrachten voor de klas en zelfs gepensioneerde leerkrachten of ouders die de klassen moeten draaien.

Het gaat niet goed met het onderwijs.

Kinderen kunnen zomaar de dupe zijn van die onrust. Als ouder kun je weinig meer dan machteloos toezien hoe de school probeert het schip varende te houden. En hopen dat je kind geen leerachterstand oploopt…

 

Wat is een leerachterstand?

Een leerachterstand houdt in dat een kind niet meer datgene leert wat in een jaar verwacht wordt. Wanneer een groep 6 geen breuken leert, kan daar in groep 7 niet op door worden gewerkt. Een leerachterstand is dus zo geboren.

De meeste leerachterstanden komen pas in hogere groepen boven water, zoals onvoldoende beheersing van de tafels, geen begrip van getallen en ga zo maar door. Het gevolg is dat kinderen voortdurend achter de feite aan blijven hollen, terwijl de lesstof voor hen uitsnelt.

 

Oorzaken van een leerachterstand

Zoals in de inleiding al beschreven is onrust een van de grootste oorzaken van een leerachterstand. Maar ook de thuissituatie speelt hierin een belangrijke rol, evenals omgevingsfactoren. Het is soms naar net om welk kind het gaat in welke situatie (en in welke omgeving).

Andere oorzaken van een leerachterstand zijn vooral leerstoornissen, zoals:

  • Een leesstoornis als dyslexie of hyperlexie
  • Een spellingstoornis zoals dysorthografie
  • Een rekenstoornis als dyscalculie
  • Een taalstoornis zoals stotteren of dysfasie
  • Niet-verbale leerstoornissen en stoornissen omtrent gedrag

 

Wat te doen bij leerachterstanden?

Heeft uw kind een leerachterstand? Dan is het afhankelijk van de situatie wat u het beste kunt doen. We bespreken de meest gangbare oplossingen om het heft in eigen hand te nemen.

 

1 Vraag om RT

RT (remedial teaching) is onderwijs op maat. Op veel scholen is een remedial teacher aanwezig om 1 op 1 met kinderen extra te oefenen en problemen aan te pakken. Een goede remedial teacher maakt een plan van aanpak en stelt een doel, zoals: binnen twee maanden weet Jelmer de tafels van 1 tot en met 10 uit zijn hoofd.

Er zijn ook particuliere remedial teachers te vinden. Vaak geven deze bijlessen.

 

2 Bijles nemen

Als de school niet toereikend genoeg is, kan worden overgegaan tot het volgen van bijlessen. Deze zijn voor kosten van de ouders en vinden buiten schooltijd plaats. Een bijlesdocent kan aan huis komen. Ook kan de bijles plaatsvinden in een praktijk. De kosten voor een uurtje bijles lopen van € 30 tot € 75.

 

3 Studiecoaching

Hoewel een studiecoach vooral in de middelbare school voorkomt (en een leerling helpt bij het totaalplan van school, van plannen tot leren en het maken werkstukken), komen ze ook in het basisonderwijs voor. Een studiecoach helpt vaak niet lesinhoudelijk, maar wel bij de aanpak en organisatie.

 

4 Thuis oefenen

Tot slot is er de mogelijkheid om thuis te oefenen. Is bepaalde lesstof niet aan bod gekomen en heb je het idee dat je kind ergens achteraan loopt? Dan kun je oefenmateriaal aanschaffen en in ieder geval proberen je kind voor te bereiden op de Cito-toetsen van  het LVS, want die gaan mee naar het voortgezet onderwijs.

 

Zit niet stil bij een leerachterstand

Leren is de taak van school. Daar zal bijna iedereen het mee eens zijn. Maar dat wil niet zeggen dat je als ouder stil kunt gaan zitten als er sprake is van een leerachterstand. Het lerarentekort en de onkunde van onbevoegde onderwijzers mogen niet de reden zijn dat jouw kind zich niet kan ontwikkelen. Een leerachterstand is immers zo opgelopen, maar niet snel verholpen.

IEP-toets, Route 8-toets en Cito-toets oefenen

Oefen voor de Cito-toets van groep 8

De Cito oefenen hoort een beetje bij groep 8. Veel scholen, maar ook ouders kiezen ervoor om kinderen voor te bereiden op deze belangrijke eindtoets. Los van de Cito-toets kan sinds enkele jaren overigens ook voor de IEP toets en de Route 8 toets gekozen worden.

Het oefenen gaat echter voor alle eindtoetsen op. Wat houdt dat Cito-toets oefenen precies in? Hoe doe je het (en hoe niet)? En waar vind je goed, bruikbaar oefenmateriaal?

In dit artikel geven we je antwoord op die vragen.

 

Wat is de Cito-toets/ Eindtoets?

Hoewel veel mensen (en scholen) de term Cito-toets nog hanteren, gaat het bij de Cito-toets voor groep 8 om de Eindtoets. En de Eindtoets wordt door verschillende instanties aangeboden:

  • De Centrale Eindtoets Primair Onderwijs (van het Ministerie van Onderwijs en de eigenlijke Cito-toets);
  • De IEP-toets
  • De Route 8-toets

Elk van deze Eindtoetsen heeft hetzelfde doel: een laatste meetmiddel zijn voor de basisschool. De score van de Eindtoets dient om te bepalen of een kind juist is doorverwezen (het schooladvies krijgen ze tegenwoordig eerder dan dat de toets afgenomen wordt) en als beginpunt voor de middelbare school.

De toets bevat inhoudelijke vragen over alle leerstof die tot en met groep 8 aan bod is gekomen. Zo wordt er gekeken hoe sterk een kind is in met name taal en rekenen, maar wel toegespitst op verschillende subvakken, zoals:

  • Rekenen en wiskunde (grote en kleine getallen, breuken, rekenen met tijd, geld, maten en gewichten, rekenen met verhoudingstabellen, kommagetallen en procenten);
  • Begrijpend lezen (taal)
  • Stellen en schrijven (taal)
  • Woordenschat (taal)
  • Spelling en grammatica (taal)
  • Studievaardigheden (combinatie van vaardigheden voor zowel taal als rekenen)

Optioneel kunnen scholen ook kiezen om wereldoriëntatie (geschiedenis, aardrijkskunde, biologie en eventueel staatskunde) mee te laten toetsen.

 

Het belang van een Eindtoets

Als de Eindtoets wordt afgenomen ná het schooladvies, is deze dan nog wel zo belangrijk? Deze vraag wordt vaak gesteld.

Je zou hem ook kunnen omdraaien. Zou een toets die niet belangrijk is nog worden afgenomen?

De reden dat de Eindtoets belangrijk is, is voornamelijk omdat het het laatste moment is waarop afgezien kan worden van een schooladvies.

Bijvoorbeeld in het geval van Mark.

Mark scoort al jaren III-scores op zijn Cito-toetsen. In groep 7 gaat het mis en worden zijn III-scores IV- en V-scores. Zijn werkhouding is echter goed. De ouders van Mark vinden het jammer dat Mark nu een vmbo-kbl advies krijgt, terwijl III-scores hem vmbo-tl advies zouden geven. Daarmee kan hij naar een tl-havo klas en zo doorgroeien. De Eindtoets zou voor Mark kunnen zorgen voor een aanpassing van het advies. Mocht hij een tl-score halen, kan hij in het voortgezet onderwijs worden omgezet naar een tl-klas (met eventueel havo doorgroeimogelijkheden).

 

Los van dat het voor kinderen en hun ouders handig kan zijn om zo’n eindscore te behalen, is het voor de middelbare school het eerste vaste gegeven. De middelbare school neemt immers niet alle cijfers van de basisschool over. De score van een Eindtoets kan later in het voortgezet onderwijs helpen om te bepalen of een kind:

  • nog voldoende groei doormaakt voor zijn niveau;
  • scoort naar aanleiding van de Eindtoets in groep 8;
  • misschien boven of onder zijn kunnen presteert.

 

Oefenen voor de Cito-toets, IEP toets of Route 8 toets

Oefenen voor een Eindtoets, is dat verstandig? Op zich is er niets mis mee met het oefenen van een dergelijke toets, zolang het om de juiste redenen gebeurt. IEP, Route 8 of Cito oefenen om aan de vraagstelling te wennen is prima, net als dat oefenen de stress bij veel kinderen weg kan nemen. Daarnaast zijn er nog 5 voordelen te noemen aan het oefenen van de Cito-toets.

 

#1 Kinderen oefenen alle vaardigheden nog eens

Een groot voordeel van het oefenen van de Eindtoets is dat kinderen alle benodigde vaardigheden nog eens trainen. Daardoor kunnen vaardigheden en strategieën die zijn weggezakt (zoals met breuken en procenten wel eens wil gebeuren) nog goed geoefend en opgehaald worden. Het zou zonde zijn als kinderen slecht scoren op een onderdeel dat is weggezakt.

 

#2 Oefenen geeft controle

Daarmee geeft oefenen controle. Kinderen in groep 8 zijn doorgaans zelfstandig en hebben ook ambities. Door te kunnen oefenen krijgen ze meer controle en dus ook meer verantwoordelijkheid. Dat helpt onbewust heel erg in hun ontwikkeling. Ook cognitief.

 

#3 Kinderen weten wat ze te wachten staat

Doordat je alle vragen van tevoren een keer oefent, weet je wat je te wachten staat. Zo zullen kinderen niet schrikken van de vele redactiesommen in de Cito-toetsen en IEP-toets. Ook komen ze enkele opgaven voor begrijpend lezen tegen die in een normale taalles niet op deze manier aan bod komen (zoals het in volgorde zetten van zinnen om een verhaaltje passend te maken).

 

#4 Voorbereid op de Cito vraagstelling

Met name de Cito-toets, maar dit geldt ook voor de andere eindtoetsen, staat bekend om haar typische vraagstelling. Er is namelijk geen open vraag meer bij. Alle antwoorden zijn meerkeuzevragen. Dat biedt het grote voordeel dat je foute antwoorden weg kan strepen, maar ook het nadeel dat je in een valkuil kunt trappen. Want sommige antwoorden van de Cito-toets zijn gericht op fout rekenen. Een kind dat bijvoorbeeld een stap vergeet in het berekenen van 20% korting van € 100 zou kunnen aangeven dat € 20 het goede antwoord is, terwijl gevraagd werd om de nieuwe prijs (€ 80). Zowel € 20 als € 80 staan bij de antwoordmogelijkheden…

Wie dat eenmaal doorheeft zal wel een tweede keer nadenken alvorens iets aan te strepen.

 

#5 Meer zelfvertrouwen

Tot slot krijgen kinderen die oefenen meer zelfvertrouwen. Ze weten wat de toets in gaat houden, hebben vaardigheden kunnen oefenen die ze nog moeilijk vonden en weten hoe de vragen gesteld gaan worden. Dat betekent dus veel meer zelfvertrouwen tijdens de echte toets.

 

Wanneer moet je niet oefenen?

Er zijn kortom genoeg redenen om de Eindtoets met je kind te oefenen. Maar er zijn ook redenen om niet te oefenen. Zo moet je niet gaan oefenen om een hoger advies “af te dwingen” bij de school. Stel dat je een havo-advies los krijgt met heel veel oefenen, dan moet je je kind gedurende de hele havo-tijd zwaar onder druk zetten om dat niveau aan te blijven kunnen.

Oefen dus alleen als het zinvol is.

 

Goed oefenmateriaal

Er is op internet veel oefenmateriaal te vinden om de Eindtoetsen mee te oefenen. De kwaliteit verschilt van oefenboek tot oefenboek. Ben je op zoek naar goed oefenmateriaal, waarmee je alle belangrijke onderdelen van de Eindtoetsen behandelt? Oefenstof waarmee je lange tijd vooruit kunt? Lees dan in dit artikel over de oefenboeken van Bureau Bijles.

Gouden Weken na elke vakantie

Vakantie voorbij? Grijp terug op de Gouden Week!

Na elke vakantie moeten kinderen weer even wennen aan elkaar. Leerkrachten die groepsprocessen, klassenklimaat en veiligheid hoog in het vaandel hebben staan, hebben aan het begin van het schooljaar geïnvesteerd in de Gouden Week.

In die week ligt de focus volledig op het groepsproces en wordt er alles aan gedaan om een veilige basis voor alle kinderen te vormen.

Teruggrijpen op die veilige basis kan zinvol zijn na elke vakantie. Houd dus een Gouden Week of Gouden Tweedaagse om het beste uit je klas te halen.

 

Grijp terug naar de groepsregels

Als je aan het begin van het jaar groepsregels hebt geformuleerd, is dit het moment om er even uitgebreid naar terug te grijpen. Bevraag de klas over welke regels er geformuleerd zijn, wáárom die zijn geformuleerd en hoe het voor de vakantie ging met die regels.

Moet er nog wat aangepast worden aan de groepsregels? En staat iedereen er nog achter?

Op deze manier worden de kinderen zich weer goed bewust van hoe het in de klas ook alweer ging.

 

Talenten spotten

Wanneer kinderen van elkaar weten waar ze goed en sterk in zijn, kan dat veel problemen voorkomen. Pestgedrag richt zich vaak op tekortkomingen, jaloezie en onmacht van kinderen. Door die weg te nemen en iedereen te laten schitteren, kun je pestgedrag volledig wegslaan uit je klas.

Mogelijk heb je in de Gouden Weken na de zomervakantie al stil gestaan bij talenten in de klas. Misschien zelfs een kwartetspel of bord gemaakt. Haal die weer tevoorschijn en zorg dat kinderen zich weer even bewust worden van elkaars talenten!

Het leukste is een werkvorm waarbij kinderen lekker kunnen bewegen. Zoals: zoek iemand die goed is in… en dan om die persoon heen gaan staan (maximaal drie kinderen per talent, om te voorkomen dat er bij 1 iemand heel veel en bij een ander heel weinig kinderen staan).

 

SOLE

Doe weer een SOLE om de kinderen samen te laten werken en te laten (her)ontdekken waar iedereen goed in is. De groepjes  van een SOLE stel je doorgaans niet zelf samen, want dat doen kinderen zelf. Voor de Gouden Week kun je wel de opdracht geven: werk samen met iemand met wie je nog nooit eerder samen hebt gewerkt. Zo ben je er zeker van dat er goed gemixt wordt.

De optie om van groep te wisselen kun je stilzetten of pas later introduceren (tegen het einde van de les).

 

Doe veel energizers

Er zijn genoeg energizers te vinden om het groesproces te optimaliseren. Doe dan ook lekker veel van die energizers tussen de gewone lessen door. Je zal zien dat de groepsband op die manier weer snel staat als een huis!

 

Houd jij een Gouden Tweedaagse na elke vakantie?